Kuzey Makedonya Dışişleri Bakanı Osmani, ülkesinin Türkiye ile ilişkilerini ‘ya değerlendirdi (2)

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kuzey Makedonya Dışişleri Bakanı Buyar Osmani, “Kuzey Makedonya ve Türkiye Cumhuriyeti ortasındaki bağlantılar, bu 30 yılda her vakit sabit ve istikrarlı oldu ve daha da fazla güçlendiğini hatırlatmak isterim.” dedi.

Osmani, 26 Ağustos Kuzey Makedonya ve Türkiye ortasındaki diplomatik bağların kuruluşunun 30. yılı hasebiyle iki ülke ortasındaki bağlantıları, muhabirine kıymetlendirdi.

Ülkesi ile Türkiye ortasındaki uygun münasebetlerin, klâsik paydaşlık ve dostluk ruhuna dayandığını ve bu alakaların devletler ortası irtibatın, çok taraflı iş birliğinin ve toplumsal hayatın her alanına yansıdığını belirten Osmani, şunları söyledi:

“Kuzey Makedonya ve Türkiye Cumhuriyeti ortasındaki bağlantılar, bu 30 yılda her vakit sabit ve istikrarlı oldu ve daha da fazla güçlendiğini hatırlatmak isterim. Nevi şahsına münhasır bir durum. ‘Geçmiş periyot, bugün ve gelecek için bir iş birliği sütununa dönüştü’ diyebilirim. Buradaki Türk topluluğu ve bizim Türkiye’de yaşayan Kuzey Makedonya kökenli insanlarımız, iki ülke ortasında köprü niteliği taşıyor. Daha güçlü bir paydaşlık kapsamında bu dostça devletlerarası bağlantıları de yapan beşerler ortasındaki bağlantı ve inançtır, her şeyden evvel karşılıklı inançtır.”

Osmani, Türkiye’nin, ülkesinin bağımsızlığını tanıyan birinci ülkelerden biri olduğunu vurgulayarak “Kuzey Makedonya’ya birinci büyükelçiyi Türkiye’nin atadığı gerçeğini tahminen çok azı bilir. Yani ülkenin bağımsızlığının akabinde Üsküp’e gelen birinci büyükelçi, Türkiye Cumhuriyeti’nden geldi. Başından beri ülkenin geleceği ve bu ülkenin Türkiye Cumhuriyeti’nden alacağı dayanak tarafında hiçbir ikilem yaşanmamıştır. (Türkiye) Tüm bu müddette memleketler arası kuruluşlara katılmamız istikametindeki gayretlerimizi destekledi.” dedi.

Osmani, şöyle devam etti:

“Uluslararası kuruluşlara dahil olma seyahatimizde karşılaştığımız zorluklar kapsamında Türkiye Cumhuriyeti’nin tavrı her vakit açık olmuştur. Hatta birden fazla kere Kuzey Makedonya’nın desteklenmesi noktasında başkalarından ayrı görüş sergilemiştir. Bu, katiyen devlet inşa süreci ve milletlerarası kuruluşlara dahil olma devrinde buradaki siyasi seçkin ve vatandaşları cesaretlendirdi.”

2008’den itibaren Türkiye Cumhuriyeti ile stratejik paydaşlık mutabakatlarının bulunduğunu belirten Osmani, “Bu da iş birliğine farklı bir boyut kazandırıyor. Akabinde bu genel olarak beşerler, kurumlar ve devletler ortası somut proje yahut iş birliğine dönüşmeli.” diye konuştu.

“Ticari iş birliğinin 1 milyar avronun üstüne çıkarılması istikametinde mutabık kaldık”

Bu yıl Türkiye’yi iki defa ziyaret ettiğini hatırlatan Osmani, hem ra hem de İstanbul ziyareti kapsamında iki ülke ortasındaki ticari iş birliğinin 1 milyar avronun üstüne çıkarılması tarafında yeni gaye belirleme noktasında mutabık kalındığını belirtti.

Osmani, “Bunun altında bir yerlerdeyiz lakin 1 milyar avroluk bir ticari hacim olması gerektiğini gaye olarak belirledik. Türkiye, 2020’de Kuzey Makedonya ile ticari iş birliği hacmi noktasında 8. sırada bulunuyordu, 2021’de 7. sıradaydı, 2022’nin birinci yarısında da 6. sıraya yükseldi. Bu da ticari hacmin artırılması noktasında olumlu eğilim olduğunu gösteriyor. Biliyorsunuz ki; ticari iş birliği kapsamında birinci sırada Almanya bulunuyor. Fakat iş birliğimizin olduğu ülkeler listesinde Türkiye üste çıkıyor. Bu iş birliği, tüm alanlarda çeşitlendirilmektedir. Havacılıktan tutun öteki tüm kesimlere kadar Türk firmasının bulunmadığı bir bölümün olduğunu düşünmüyorum.” sözlerini kullandı.

Her iki taraftaki işletmeler için daha uygun hale getirmek gayesiyle belli ikili mutabakatların gözden geçirilip güncnmesi konusunda çalışmalar yapıldığını aktaran Osmani, bu düzgün iş birliği ruhunun yahut düzgün niyetin eğitimden kültüre, devamlı ve temel bir iş birliğinin olduğu savunma alanına kadar yansıtıldığını söyledi.

“Ancak gelecek, ekonomik iş birliğinde.” diyen Osmani, her vakit daha fazlasının yapılabileceğine işaret etti.

Osmani, “Bu yüzden bu jübileler yahut 30. yıl dönümleri durup ne yaptığımıza bakmak, nereye kadar vardığımızı düşünmek, ‘daha fazlasını yapabilir miydik, gelecek, periyotta daha fazla yapabilir miyiz?’ kanısını görmek için bir imkan sunuyor.” dedi.

İki ülke ortasında karşılıklı inancın bulunduğunu belirten Osmani, “NATO partneriyiz ki; bu çok değerli. Türkiye, ülkeyi NATO üyeliği sırasınca desteklemiştir ve bu paydaşlık katiyen karşılıklı itimat ve ortak eforları artırıyor.” tabirini kullandı.

“NATO’daki paydaşlığımız kapsamında çıkarımız da var”

Türkiye ile olan olumlu gidişattan memnuniyetini vurgulayan Osmani, paydaşlığın ülkenin NATO üyeliğiyle sürat kazandığını söyledi.

Osmani, “NATO’daki iştirakin, münasebetlerimize, bölgedeki ve dünyadaki gelişmelere ait dünya görüşlerimize yeni bir nitelik kazandırdığını düşünüyorum. NATO ortaklığımızı, Türkiye Cumhuriyeti ile iş birliğimizi geliştirme açısından çok değerli bir platform olarak görüyoruz.” dedi.

Türkiye ile bağlantının açık ve bağlantıların canlı olduğunun altını çizen Osmani, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Açık sıkıntılar olduğunu düşünmüyorum, doğal olarak ülkeler ortası bağlantılar beşerler ortasındaki ilgiler üzere canlı. Jeopolitik dinamikler, ülkelerin öncelikleri ve karşılaştığı zorluklar bulunuyor. Kıymetli olan şudur ki; açık bağlantımız var ve bir yahut öteki tarafın tavırları için ikazlarımız olursa, bunları dost üzere açık biçimde söz ederiz yahut karşılıklı ele alırız.

Türkiye, gerek dar gerekse de geniş bölgenin bir modülüdür ve doğal olarak bölgesel iş birliği kapsamında, tekrar tabir ettiğim üzere NATO’daki paydaşlığımız kapsamındaki iş birliğimiz çerçevesinde çıkarımız da var.”

Kuzey Makedonya ile Türkiye ortasındaki diplomatik münasebetlerin tesisinin 30. yılı kapsamındaki etkinliklere değinen Osmani, iki ülke ortasındaki bağlarda kıymetli bir tarih olan 30. yıl için Türkiye Dışişleri Bakanlığı ile ortak açıklama yapılacağını aktardı.

“AB’ye tam üyelik konusunda günler, aylar sayılmaya başlandı”

Kuzey Makedonya’nın Avrupa entegrasyonu sürecini hakkında da konuşan Osmani, 17 yıl “aday” statüsünün akabinde Avrupa Birliği (AB) ile üyelik müzakerelerine başladıklarını söyledi.

Bu yılın, 17 yıl bekleyiş, mahzur ve “aday” statüsünün akabinde “ülkesinin üyelik müzakerelerine başladığı yıl” olarak tarihte hatırlanacağına işaret eden Osmani, şu sözleri kullandı:

“Şimdi tam üyelik konusunda günler, aylar sayılmaya başlandı. Birinci olarak müzakereler, fasılların açılması sırasındaki vazifelerimizin açıkça tanımlandığı ve yaklaşık 15-16 ay süren tarama ile başlıyor. Akabinde hukuk devleti, güvenlik ve temel haklara odaklanan 23-24 fasıllarla başlanıyor ve öbür fasıllarla devam ediliyor. Bunlar yalnızca kriterlerin yerine getirilmesi için resmi fasıllar olarak görülmemelidir, her fasıl, toplumun o bölümünü Avrupai yapacaktır. Birkaç yılda çok kısa müddette bizim Avrupa Birliği’nin bir sonraki üyesi olacağımıza inanıyorum.”

Osmani, Kuzey Makedonya ve Bulgaristan ortasında imzalanan ikili protokolden kaynaklanan gerekli anayasal değişikliklerin mevcut meclis oluşumunca yapılacağı umudunu paylaşarak AB tarafından taramanın gerçekleşeceği gelecek yıl sonuna kadar her milletvekiliyle, siyasi partiyle anayasal değişikliklerin ülkenin çıkarına olduğunu anlatmak için teke tek görüşmelerine ve iç tartışma açmalarına imkan olduğunu söyledi.

Bulgar, Hırvat ve Karadağlı toplumunun, ülkedeki öbür toplumlara dahil edilmesinin ülkeyi zenginleştireceğini belirten Osmani, “Ülke, topluluklarla açık alakaları olan bir devlet olduğunu kanıtladı. Bunu Hırvatistan, AB üyesi olmadan evvel yaptı, anayasasını açtı ve anayasaya 25 topluluğu koydu hatta sembolik sayıda olanları da ve bu, Hırvatistan’ı daha güçlü yaptı, zayıflatmadı. Bizi de o denli yapacak. Natürel artık doğal olarak siyasi partiler bu anları gündelik siyaset tartışmalarında kullanıyorlar lakin eninde sonunda kimsenin daha küçük yahut büyük bir siyasi hesap yüzünden devletin geleceğini rehin almayacağını hatırlatıyorum.” diye konuştu.

Osmani, gelecekte her iki ülkede yaratılan ön yargıların ortadan kaldırılması ve geçmişin, geleceğin inşası için sütun misyonu görmesi gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:

“Bulgaristan, Kuzey Makedonya’yı birinci tanıyan ülkelerden biri olmasına karşın elbette çok ön yargı var. Lakin bağlantıların geçmişi biraz hareketli olmuştur ve bilhassa bu son 3 yılda Bulgar vetosuyla ülkede yavaş yavaş ele alınması gereken büyük bir ön yargı yaratıldı. Orada (Bulgaristan) da gelecek perspektifine bakarak yavaş yavaş hür bırakılması gereken tarihi ön yargılar bulunuyor. Türkiye’yi tesadüfen örnek almadım. Geçmişimizi, geleceğin inşası için sütuna dönüştürdük ve bu türlü olmalı, geçmiş, geleceği inşa etmenin temeli olmalı. İmzaladığımız bu mutabakatlar, protokoller kapsamında hükümetimizde var olan yeterli niyet yavaş yavaş her iki tarafta da devam ederse bize layık paydaşlık ilgileri kuracağımıza inanıyorum.”

Kaynak: / Umeys Sulejman – Aktüel

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Kuzey Makedonya Dışişleri Bakanı Osmani, ülkesinin Türkiye ile ilişkilerini ‘ya değerlendirdi (2)

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Uygulamayı Yükle

Haberim Burada'nın uygulaması yayında!

Giriş Yap

Haberim Burada ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin